+ Inhoudsopgave (klik om te openen)
Ondernemerschap in Nederland onder druk door afnemende groei
De Kamer van Koophandel (KvK) meldt dat de groei van het aantal ondernemingen in 2025 historisch laag is. In vergelijking met een jaar eerder nam het totaal aantal geregistreerde bedrijven met minder dan 1 procent toe. Daarmee is de groei vrijwel tot stilstand gekomen, wat door de KvK wordt omschreven als een stagnatie binnen het Nederlandse ondernemerslandschap. Op 1 januari 2025 stonden 2.579.735 ondernemingen ingeschreven bij de KvK. Een jaar later was dit aantal gestegen naar 2.599.668 bedrijven. Sinds de start van deze metingen in 2014 is de jaarlijkse toename niet eerder zo beperkt geweest.
Deze cijfers laten zien dat het ondernemersklimaat in Nederland verandert. Waar het aantal bedrijven jarenlang gestaag groeide, is er nu sprake van een duidelijke afvlakking. Deze ontwikkeling roept vragen op over de aantrekkelijkheid van het ondernemerschap en de omstandigheden waarin ondernemers momenteel opereren.
Vooral veel zzp’ers beëindigen hun onderneming
De beperkte groei is grotendeels het gevolg van een dalend aantal starters en een sterke stijging van het aantal bedrijfsbeëindigingen. In het afgelopen jaar werden er ongeveer 10 procent minder nieuwe ondernemingen ingeschreven dan in 2024. Tegelijkertijd steeg het aantal opheffingen met 18 procent.
Deze trend is vooral zichtbaar onder zelfstandigen zonder personeel. Het aantal zzp’ers dat stopte met ondernemen lag 19 procent hoger dan een jaar eerder, terwijl het aantal nieuwe zzp-inschrijvingen met 13 procent afnam. Dit wijst op een groeiende terughoudendheid om als zelfstandige te starten of actief te blijven.
Onduidelijkheid over beleid remt ondernemerschap
Een belangrijke oorzaak van deze ontwikkeling is de onzekerheid rondom wet- en regelgeving. Ondernemers geven aan dat onduidelijkheid over beleid hen weerhoudt van het starten van een bedrijf. Met name de manier waarop wordt gehandhaafd op schijnzelfstandigheid zorgt voor terughoudendheid.
Sinds januari 2025 controleert de Belastingdienst actiever op regels die schijnzelfstandigheid moeten tegengaan. Volgens de Kamer van Koophandel heeft deze handhaving niet alleen invloed op zzp’ers, maar raakt zij het bredere ondernemersklimaat. Starters twijfelen vaker of zij wel aan alle voorwaarden kunnen voldoen.
Daarnaast zijn opdrachtgevers voorzichtiger geworden bij het inschakelen van zelfstandigen. Door de aangescherpte handhaving en de onzekerheid over correcte toepassing van de regels kiezen veel organisaties ervoor om geen zzp’ers meer in te huren of werkzaamheden anders te organiseren. Deze terughoudendheid heeft direct invloed op de vraag naar zelfstandigen en draagt bij aan het dalende aantal starters.
Duidelijke verschillen tussen sectoren
De gevolgen van de afnemende groei zijn niet in elke sector even sterk merkbaar. Sommige branches blijven relatief stabiel, terwijl andere sectoren sterker onder druk staan. De horeca staat bijvoorbeeld bekend om de grote dynamiek: er stoppen veel bedrijven, maar er ontstaan ook voortdurend nieuwe ondernemingen, mede doordat de instapdrempel laag is.
Bij zzp’ers zijn de dalingen vooral zichtbaar in sectoren waar de onzekerheid over schijnzelfstandigheid het grootst is. In de zorg, kinderopvang en het onderwijs neemt het aantal zelfstandigen duidelijk af, zowel onder starters als onder bestaande ondernemers. Deze sectoren zijn extra gevoelig voor wijzigingen in regelgeving en handhaving.
Minder faillissementen door vrijwillig stoppen
Opvallend is dat het aantal faillissementen in 2025 met 21 procent is gedaald. Volgens de Kamer van Koophandel komt dit doordat ondernemers hun activiteiten vaker vrijwillig beëindigen, vaak al in een vroeg stadium. Hierdoor stoppen bedrijven voordat financiële problemen zo groot worden dat een faillissement dreigt.
Met name in sectoren die de afgelopen jaren sterk zijn gegroeid, zoals de zakelijke dienstverlening, zijn de vaste lasten vaak relatief laag. Ondernemers hebben daardoor sneller inzicht in hun financiële situatie en kunnen eerder ingrijpen. Dit maakt het eenvoudiger om tijdig te stoppen en voorkomt dat schulden zich opstapelen.
De cijfers laten zien dat het ondernemerslandschap in Nederland in beweging is. Minder groei, meer stoppers en toenemende onzekerheid zorgen voor een veranderend beeld van ondernemerschap, waarbij duidelijkheid en vertrouwen een steeds grotere rol spelen.
Mijnzzp.nl