De Kamer van Koophandel (KvK) geeft aan dat de toename van het aantal ondernemingen in 2025 ongekend laag is. Vergeleken met een jaar eerder nam het totaal aantal geregistreerde bedrijven met minder dan 1 procent toe. Daarmee is de groei vrijwel tot stilstand gekomen, wat door de KvK wordt omschreven als stagnatie van het ondernemerslandschap. Op 1 januari 2025 stonden 2.579.735 ondernemingen ingeschreven bij de KvK. Een jaar later was dit aantal gestegen naar 2.599.668 bedrijven. De KvK volgt deze ontwikkeling sinds 2014 en in die hele periode is de jaarlijkse groei niet eerder zo beperkt geweest.
Inhoudsopgave
• Vooral veel zzp'ers stoppen
• Beleid is onduidelijk
• Verschillen tussen sectoren
• Aantal faillissementen neemt af
Vooral veel zzp'ers stoppen
De geringe toename van het aantal ondernemingen is vooral het gevolg van een daling van het aantal starters en een duidelijke stijging van het aantal bedrijfsbeëindigingen. In het afgelopen jaar werden er ongeveer 10 procent minder nieuwe bedrijven ingeschreven dan in 2024. Tegelijkertijd nam het aantal opheffingen met 18 procent toe. Deze verschuiving is vooral zichtbaar onder zelfstandigen zonder personeel: het aantal zzp’ers dat stopte lag 19 procent hoger, terwijl het aantal nieuwe zzp-inschrijvingen met 13 procent terugliep.
Beleid is onduidelijk
Onduidelijkheid over beleid houdt steeds meer mensen tegen om een onderneming te starten. Vooral de manier waarop wordt gehandhaafd op schijnzelfstandigheid zorgt voor terughoudendheid. Sinds januari 2025 controleert de Belastingdienst actief op regelgeving die schijnzelfstandigheid moet tegengaan. Volgens de Kamer van Koophandel heeft deze aanpak niet alleen invloed op zzp’ers, maar raakt zij het volledige ondernemersklimaat.
Een aanvullende oorzaak is dat opdrachtgevers voorzichtiger zijn geworden met het inschakelen van zzp’ers. Door de aangescherpte handhaving en de onzekerheid over de juiste toepassing van de regels kiezen veel opdrachtgevers er vaker voor om geen zelfstandigen meer in te huren, of om werkzaamheden anders in te richten. Deze terughoudendheid heeft direct invloed op de vraag naar zzp’ers en draagt bij aan het afnemende aantal starters en het toenemende aantal stoppers onder zelfstandigen.
Verschillen tussen sectoren
De gevolgen zijn niet in alle sectoren even groot. In sommige branches blijven nog altijd kansen bestaan, terwijl andere sectoren sterker worden geraakt. Zo staat de horeca bekend als een sector met veel beweging. Daar stoppen traditioneel veel bedrijven, maar er ontstaan ook continu nieuwe ondernemingen doordat de instap relatief eenvoudig is.
Bij zelfstandigen zonder personeel zijn de terugvallen vooral zichtbaar in sectoren waar de onzekerheid over schijnzelfstandigheid het grootst is. Met name in de zorg, kinderopvang en het onderwijs neemt het aantal zzp’ers duidelijk af, zowel aan de kant van starters als bij bestaande ondernemingen.
Aantal faillissementen neemt af
Het aantal faillissementen is in 2025 met 21 procent gedaald. Volgens de Kamer van Koophandel komt dit doordat ondernemers hun activiteiten vaker vrijwillig beëindigen, vaak al in een vroeg stadium. Bedrijven stoppen daardoor voordat financiële problemen zo groot worden dat een faillissement onvermijdelijk is.
Met name in sectoren die de laatste jaren sterk zijn gegroeid, zoals de zakelijke dienstverlening, liggen de vaste lasten relatief laag. Ondernemers hebben daar sneller inzicht in hun financiële situatie en zien problemen eerder aankomen. Dat maakt het eenvoudiger om tijdig te stoppen en voorkomt dat schulden zich opstapelen tot een faillissement dreigt.
Mijnzzp.nl