+ Inhoudsopgave (klik om te openen)
Handhaving schijnzelfstandigheid in 2026: wat verandert er voor zzp’ers en opdrachtgevers?
Vanaf 1 januari 2026 verandert de manier waarop de Belastingdienst handhaaft op schijnzelfstandigheid bij zzp’ers en opdrachtgevers. Waar in 2025 nog sprake was van een zogenoemde zachte landing, wordt deze aanpak in 2026 deels voortgezet, maar wel met duidelijkere en strengere accenten. Zowel zelfstandigen als opdrachtgevers krijgen daardoor vaker te maken met controles en beoordelingen van arbeidsrelaties.
Gedeeltelijke voortzetting van de zachte landing
De zachte landing betekende dat de Belastingdienst in 2025 geen verzuimboetes oplegde aan organisaties die de regels rondom de inzet van zzp’ers niet volledig naleefden. In 2026 blijft deze terughoudende aanpak gedeeltelijk bestaan. De Belastingdienst start in veel gevallen met een bedrijfsbezoek om te beoordelen hoe de arbeidsrelatie in de praktijk is vormgegeven.
Alleen wanneer sprake is van bewust en structureel ontwijken van de regels, kan een bedrijfsbezoek overgaan in een boekenonderzoek. In dat geval bestaat de mogelijkheid dat vergrijpboetes worden opgelegd. De keuze voor deze aanpak komt voort uit verzoeken vanuit de Tweede Kamer om marktpartijen extra tijd te geven om hun werkwijze aan te passen.
Wel naheffingen, doorgaans geen boetes
Als bij controles blijkt dat de regels rondom schijnzelfstandigheid niet juist zijn toegepast, worden in 2026 in de meeste gevallen nog geen boetes opgelegd. De Belastingdienst kan wel naheffingsaanslagen opleggen. Dit houdt in dat loonheffingen en premies met terugwerkende kracht moeten worden afgedragen.
Deze naheffingen kunnen flinke financiële gevolgen hebben voor opdrachtgevers, zeker wanneer een samenwerking over een langere periode als dienstverband wordt aangemerkt.
Strengere en meer uniforme beoordeling
Hoewel de zachte landing deels blijft bestaan, wordt de beoordeling van arbeidsrelaties in 2026 wel strakker en uniformer uitgevoerd. De Belastingdienst kijkt onder meer naar de aanwezigheid van gezag, de mate waarin de zzp’er is ingebed in de organisatie, het ondernemersrisico en de feitelijke zelfstandigheid.
Op basis van deze factoren wordt vastgesteld of sprake is van zelfstandig ondernemerschap of van een verkapt dienstverband. Voor zowel zzp’ers als opdrachtgevers neemt daarmee het belang toe om samenwerkingsvormen kritisch te beoordelen en waar nodig aan te passen. Zo voorkom je onverwachte naheffingen en onzekerheid achteraf.
Mijnzzp.nl