+ Inhoudsopgave (klik om te openen)
Waarom bijscholing afneemt in Nederland en wat dit betekent voor zzp’ers
Volgens het Sociaal en Cultureel Planbureau werken steeds meer Nederlanders, maar is er tegelijk minder aandacht voor scholing en bijscholing. Vooral werkgevers en werknemers investeren minder in het ontwikkelen van nieuwe kennis en vaardigheden. Dit blijkt uit een recent rapport van het planbureau.
De afname van bijscholing is opvallend, zeker in een tijd waarin technologische ontwikkelingen en veranderingen op de arbeidsmarkt elkaar snel opvolgen. Banen veranderen, verdwijnen of vragen om nieuwe vaardigheden. Toch lijkt de bereidheid om te investeren in kennisontwikkeling juist af te nemen.
Met name flexwerkers en deeltijdmedewerkers volgen minder vaak cursussen of trainingen. Ook ouderen, lager opgeleiden en mensen met een beperking doen het minst aan bijscholing. Flexibele arbeidscontracten spelen hierbij een grote rol, omdat de motivatie om te investeren in scholing vaak lager is.
Werkgevers zien scholing bij tijdelijke krachten soms als een investering die weinig oplevert, omdat flexwerkers sneller van baan wisselen. Daardoor blijft ontwikkeling vaker achter, terwijl de arbeidsmarkt juist snel verandert en nieuwe vaardigheden steeds belangrijker worden.
Werknemers willen wel leren, maar doen het minder
Bijscholing wordt belangrijk gevonden
Ongeveer de helft van alle werknemers geeft aan dat bijscholing belangrijk is, vooral uit angst om kennis mis te lopen. Ook de overheid benadrukt het belang van scholing, zodat werknemers geen achterstand oplopen en beter voorbereid blijven op de toekomst.
Toch blijft het in de praktijk vaak bij goede intenties. Tijdgebrek, werkdruk en andere verplichtingen zorgen ervoor dat scholing naar de achtergrond verdwijnt. Hierdoor ontstaat een kloof tussen wat mensen belangrijk vinden en wat ze daadwerkelijk doen.
Veel mensen denken dat hun niveau voldoende is
Opvallend is dat veel werknemers aangeven dat hun huidige opleidingsniveau prima is. Ze staan daardoor minder stil bij extra scholing of nieuwe cursussen.
Daarnaast is scholing niet voor iedereen even toegankelijk. Vooral flexwerkers, ouderen en lager opgeleiden ervaren vaker drempels, bijvoorbeeld door kosten, tijdgebrek of beperkte mogelijkheden via werkgevers.
Ook speelt mee dat het aanbod van opleidingen soms niet goed aansluit op de praktijk. Wanneer cursussen te theoretisch zijn of weinig directe waarde bieden, haken mensen sneller af.
Informeel leren gebeurt ook minder vaak
Leren op de werkvloer neemt af
Uit het rapport blijkt dat werknemers die geen extra scholing volgen, meestal ook minder informeel leren. Informeel leren betekent leren tijdens het werk zelf, bijvoorbeeld onder begeleiding van een leermeester.
Dit soort leren is juist waardevol, omdat het direct toepasbaar is in de praktijk. Denk aan meekijken met ervaren collega’s, feedback krijgen of nieuwe taken oppakken. Wanneer dit afneemt, vertraagt ook de ontwikkeling van vaardigheden op de werkvloer.
Werknemers die wél actief leren op de werkvloer, volgen vaak ook vaker aanvullende trainingen of opleidingen. Leren en ontwikkelen hangen dus sterk met elkaar samen en versterken elkaar.
Gevolgen voor de arbeidsmarkt
De afname van bijscholing kan op langere termijn gevolgen hebben voor de arbeidsmarkt. Bedrijven krijgen mogelijk te maken met personeel dat minder goed aansluit op nieuwe eisen en ontwikkelingen. Dit kan leiden tot lagere productiviteit en minder innovatie.
Voor werknemers betekent het dat hun inzetbaarheid afneemt. Wie niet meegroeit met veranderingen, loopt een groter risico om achterop te raken of minder kansen te krijgen op de arbeidsmarkt.
Bijscholing blijft ook belangrijk voor zzp’ers
Nieuwe kennis opdoen als zelfstandig ondernemer
Niet alleen werknemers in loondienst hebben baat bij scholing. Ook voor zzp’ers is het blijven leren van groot belang. De wereld verandert snel en wie nooit investeert in kennisontwikkeling loopt meer risico om achter te raken.
Voor zelfstandigen kunnen opleidingen en cursussen bovendien extra kansen bieden om nieuwe contacten op te doen en het netwerk uit te breiden.
Daarnaast helpt bijscholing om je diensten te verbeteren of uit te breiden. Door nieuwe vaardigheden te ontwikkelen, kun je je onderscheiden van concurrenten en inspelen op veranderende marktvraag.
Praktische tips om toch te blijven leren
Wil je voorkomen dat je stil blijft staan in je ontwikkeling? Dan kunnen kleine stappen al een groot verschil maken:
- Plan vaste momenten in voor leren of ontwikkeling
- Kies korte, praktische cursussen die direct toepasbaar zijn
- Leer van collega’s of andere ondernemers in je netwerk
- Blijf op de hoogte van trends binnen jouw vakgebied
Door bewust tijd te maken voor ontwikkeling, blijf je als ondernemer flexibel en toekomstbestendig. Bijscholing is geen kostenpost, maar een investering in je eigen groei en kansen.
Mijnzzp.nl