+ Inhoudsopgave (klik om te openen)
Zorgsector voorlopig weinig geraakt door strengere controle op schijnzelfstandigheid
De aangescherpte handhaving op schijnzelfstandigheid heeft tot nu toe niet geleid tot de gevreesde grote verstoringen binnen de zorgsector. Ondanks eerdere waarschuwingen voor mogelijke problemen, blijft een acute crisis voorlopig uit. Wel hebben verschillende werkgevers besloten om vanaf 1 januari 2025 minder of helemaal niet meer met zzp’ers te werken. Dat kan mede verklaren waarom de impact op dit moment beperkt lijkt.
Waarom wordt er strenger gehandhaafd?
Sinds 1 januari 2025 controleert de Belastingdienst strenger op situaties waarin zelfstandigen eigenlijk functioneren als werknemer. In zulke gevallen is er sprake van schijnzelfstandigheid: een constructie waarbij iemand formeel als zzp’er werkt, maar in de praktijk onder gezag staat en dezelfde rol vervult als personeel in loondienst.
Deze strengere aanpak is bedoeld om oneerlijke concurrentie tegen te gaan en om te zorgen dat arbeidsrelaties beter passen bij de wetgeving. Vooral sectoren met veel zelfstandigen, zoals de zorg, werden gezien als extra gevoelig voor deze maatregelen. Dat maakte de sector volgens velen kwetsbaar voor veranderingen.
Zorginstellingen passen zich aan
In tegenstelling tot eerdere voorspellingen zijn grote problemen in de zorg tot nu toe uitgebleven. Er is geen massale uitstroom van zzp’ers zichtbaar en de gevreesde personeelstekorten door deze maatregel zijn voorlopig niet opgetreden.
Dit kan betekenen dat zorginstellingen zich tijdig hebben voorbereid, bijvoorbeeld door contracten aan te passen, anders te plannen of vaker met vaste dienstverbanden te werken. Ook kan het erop wijzen dat de gevolgen minder groot zijn dan vooraf werd gedacht.
Minder zzp’ers ingezet door werkgevers
Een opvallende ontwikkeling is dat sommige werkgevers al vóór de ingangsdatum besloten om de inzet van zelfstandigen af te bouwen. Daardoor zijn eventuele knelpunten mogelijk al eerder opgevangen, wat de huidige rust in de sector deels verklaart.
Eerdere waarschuwingen over risico’s voor zzp’ers
In de aanloop naar de strengere handhaving uitte ABN AMRO zorgen over de positie van zelfstandigen. De bank schatte dat ongeveer 250.000 zzp’ers een verhoogd risico liepen op problemen rondom mogelijke schijnzelfstandigheid, vooral in sectoren zoals de zorg en kinderopvang.
Deze waarschuwing benadrukte dat opdrachtgevers en zelfstandigen hun samenwerking goed moeten evalueren en waar nodig moeten aanpassen aan de actuele regels.
Wat kunnen zzp’ers en opdrachtgevers nu doen?
Hoewel de zorgsector voorlopig niet ontwricht raakt, blijft alertheid belangrijk. De Belastingdienst zal blijven controleren en mogelijk strenger optreden wanneer arbeidsrelaties niet duidelijk zelfstandig zijn ingericht.
Praktische aanbevelingen
- Toets regelmatig of de samenwerking voldoet aan de regels.
- Werk met duidelijke overeenkomsten en afspraken over zelfstandigheid.
- Voorkom langdurige inzet bij één opdrachtgever zonder ondernemersvrijheid.
- Schakel bij twijfel juridisch advies in.
De situatie blijft in beweging. Door ontwikkelingen goed te volgen en arbeidsrelaties zorgvuldig vorm te geven, kunnen zowel zzp’ers als zorginstellingen problemen in de toekomst voorkomen.
Mijnzzp.nl