+ Inhoudsopgave (klik om te openen)
Zzp’ers in zorg en welzijn kiezen vooral voor vrijheid en eigen regie
Steeds meer zelfstandigen zijn actief in de sector zorg en welzijn. Uit de meest recente Zelfstandigen Enquête van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), uitgevoerd binnen het onderzoeksprogramma Arbeidsmarkt Zorg en Welzijn (AZW), blijkt dat zzp’ers in 2023 vooral kozen voor zelfstandigheid vanwege de vrijheid om zelf werktijden en roosters te bepalen. Gemiddeld werken zij 32 uur per week. Tegelijkertijd geeft ongeveer één op de tien aan liever in loondienst te werken.
Groei van zelfstandigen in de zorgsector
Het aantal zelfstandigen in zorg en welzijn blijft de afgelopen jaren toenemen. In 2022 groeide deze groep tot ongeveer 178.000 werkenden, volgens de Enquête beroepsbevolking (EBB). Binnen deze groep bestaat een groot deel uit zzp’ers: zij vormen ongeveer 75 procent van alle zelfstandigen in deze sector.
De zorg- en welzijnssector is bovendien sterk vrouwelijk vertegenwoordigd. Van alle werkenden is circa 81 procent vrouw. Onder zzp’ers ligt dat aandeel iets lager, maar nog steeds hoog: ongeveer 75 procent.
Waarom kiezen zorgprofessionals voor het zzp-schap?
Voor zowel mannen als vrouwen is de belangrijkste reden om als zelfstandige te werken het zelf kunnen bepalen van de hoeveelheid werk en de timing van het werk. De mogelijkheid om meer regie te hebben over het eigen rooster speelt dus een grote rol.
Verschillen tussen mannen en vrouwen
Hoewel vrijheid voor iedereen de belangrijkste motivatie is, zijn er verschillen in de redenen die daarna volgen:
- Bij vrouwen wordt het beter kunnen combineren van werk en privé vaak als tweede reden genoemd.
- Bij mannen staat juist het perspectief op een hoger inkomen vaker op de tweede plaats.
Dit laat zien dat zelfstandigheid in de zorgsector niet alleen draait om financiële overwegingen, maar vooral om flexibiliteit en balans.
Liever in loondienst: behoefte aan zekerheid
Ondanks de voordelen van zelfstandig werken, geeft ongeveer 10 procent van de zzp’ers in zorg en welzijn aan liever werknemer te zijn. De meest genoemde redenen hiervoor zijn het verlangen naar meer financiële zekerheid en sociale bescherming.
Opvallend is dat het merendeel van de zelfstandigen eerder al ervaring had in loondienst. Ongeveer 94 procent werkte voorheen als werknemer, binnen of buiten de zorgsector, of combineert zelfstandig werk met een baan in loondienst.
Sectoren waar de wens voor loondienst groter is
De voorkeur voor een dienstverband verschilt per branche binnen zorg en welzijn. Zo is het aandeel zzp’ers dat liever werknemer zou zijn het hoogst bij:
- Huisartsen en gezondheidscentra (15 procent)
- Geestelijke gezondheidszorg (ggz) en sociaal werk (14 procent)
Dit kan te maken hebben met de intensiteit van het werk en de behoefte aan meer structurele ondersteuning.
Overheid wil minder zzp’ers in de zorg
De ministeries van Volksgezondheid, Sociale Zaken en Financiën vinden dat het aantal zelfstandigen in de zorg moet verminderen. Zij zien een gerichte aanpak als noodzakelijk om schijnzelfstandigheid tegen te gaan.
Daarom zijn er afspraken gemaakt tussen de overheid, de Belastingdienst en de zorgsector, die worden vastgelegd in een convenant. Het doel hiervan is te voorkomen dat werknemers via constructies van verkapte loondienst bij zorgaanbieders terechtkomen.
Conclusie: zelfstandigheid blijft aantrekkelijk, maar onzekerheid groeit
Zzp’er zijn in zorg en welzijn biedt veel professionals vrijheid, flexibiliteit en meer regie over het eigen werk. Tegelijkertijd blijft een deel van de zelfstandigen zoeken naar meer zekerheid en bescherming, vooral nu de overheid strenger kijkt naar arbeidsrelaties in de sector.
De komende jaren zullen uitwijzen hoe de balans tussen zelfstandigheid en loondienst zich verder ontwikkelt binnen deze belangrijke maatschappelijke sector.
Mijnzzp.nl