+ Inhoudsopgave (klik om te openen)
Schijnzelfstandigheid bevestigd door de rechter: gevolgen voor zzp’ers en opdrachtgevers
In recente rechtszaken hebben meerdere zzp’ers aanzienlijke vergoedingen ontvangen nadat rechters vaststelden dat zij feitelijk geen zelfstandigen waren, maar als werknemers werkten. Deze uitspraken hebben niet alleen impact op de betrokken bedrijven en zelfstandigen, maar wakkeren ook de bredere discussie over schijnzelfstandigheid verder aan.
Wat wordt verstaan onder schijnzelfstandigheid?
Van schijnzelfstandigheid is sprake wanneer iemand formeel als zzp’er staat ingeschreven, maar in de dagelijkse praktijk werkt als een werknemer. Dit betekent dat de werkzaamheden plaatsvinden onder gezag en toezicht van een opdrachtgever, zonder echte ondernemersvrijheid of risico. De Belastingdienst ziet dit als een verkapt dienstverband.
Dit komt onder meer voor bij platformwerkers, bezorgdiensten en in sectoren zoals de media en zorg, waar zelfstandigen vaak vaste werktijden hebben, instructies krijgen en weinig ruimte hebben om hun werk zelfstandig in te richten.
Wat betekenen de recente rechterlijke uitspraken?
In verschillende zaken waarover de NOS berichtte, kregen zzp’ers achteraf forse bedragen toegekend. Het ging daarbij om achterstallig loon, vakantiegeld en pensioenpremies. De rechter concludeerde dat er feitelijk sprake was van loondienst.
Voor zelfstandigen kan dit betekenen dat zij alsnog aanspraak kunnen maken op arbeidsvoorwaarden die normaal gelden voor werknemers. Voor opdrachtgevers brengt dit risico’s met zich mee, zoals nabetalingen, naheffingen en juridische procedures. Deze uitspraken zorgen ervoor dat organisaties voorzichtiger worden bij het inhuren van zzp’ers.
Invloed van wetgeving en handhaving
De overheid probeert al geruime tijd duidelijkheid te scheppen rondom arbeidsrelaties, onder andere via de Wet DBA (Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties). In de praktijk is de handhaving lange tijd beperkt geweest.
Door de recente uitspraken van rechters komt er opnieuw druk te liggen op beleidsmakers om meer duidelijkheid te bieden. Zowel zzp’ers als opdrachtgevers hebben behoefte aan heldere kaders, zodat vooraf duidelijk is wanneer sprake is van zelfstandig ondernemerschap en wanneer niet.
Wat kun je als zzp’er doen?
Veel zelfstandigen kiezen bewust voor ondernemerschap vanwege vrijheid en eigen regie. Om die positie te behouden, is het belangrijk om je werkzaamheden ook daadwerkelijk als ondernemer in te richten. Denk aan meerdere opdrachtgevers, eigen tarieven, zelfstandige planning en het dragen van ondernemersrisico.
Door alert te blijven en situaties te vermijden die kunnen worden uitgelegd als loondienst, verklein je de kans op problemen achteraf. Zo houd je grip op je onderneming en bouw je met vertrouwen verder aan je toekomst als zzp’er.
Mijnzzp.nl