+ Inhoudsopgave (klik om te openen)
Pensioenclaims van zzp’ers zetten pensioenstelsel onder druk
Pensioendeskundigen waarschuwen dat het dossier rondom schijnzelfstandigheid een onverwachte en ingrijpende wending kan krijgen. Zzp’ers die in het verleden feitelijk als werknemer hebben gewerkt, zouden alsnog pensioenrechten kunnen opeisen. Sinds 1 januari 2025 handhaaft de Belastingdienst strenger op schijnzelfstandigheid. Dit kan grote financiële gevolgen hebben voor werkgevers en pensioenfondsen, omdat het principe ‘geen premie, wel recht’ opnieuw onder de aandacht komt.
Waarom pensioenclaims nu ineens actueel zijn
Jarenlang werkten veel zelfstandigen in constructies die achteraf mogelijk niet voldeden aan de regels voor zelfstandig ondernemerschap. In die situaties werden geen pensioenpremies afgedragen, omdat men formeel als zzp’er werd beschouwd. Wanneer achteraf wordt vastgesteld dat er feitelijk sprake was van loondienst, kunnen deze werkenden alsnog aanspraak maken op pensioenrechten.
Het risico hiervan is aanzienlijk. Pensioenrechten kunnen met terugwerkende kracht worden opgeëist, terwijl de bijbehorende premies nooit zijn betaald. Hierdoor ontstaat een financieel gat dat niet eenvoudig is op te vangen.
Mogelijke gevolgen voor pensioenfondsen en werkgevers
Volgens schattingen kunnen de totale claims oplopen tot tientallen miljarden euro’s. Vooral sectoren waarin veel met zzp’ers is gewerkt, lopen risico. Pensioenfondsen worden geconfronteerd met mogelijke nabetalingen en werkgevers kunnen aansprakelijk worden gesteld voor het niet afdragen van premies.
Dit zet druk op het huidige pensioenstelsel en dwingt betrokken partijen om opnieuw te kijken naar risicoverdeling, betaalbaarheid en uitvoerbaarheid van pensioenregelingen voor zelfstandigen en werknemers.
Uitspraken uit het verleden als waarschuwing
Dat deze zorgen niet uit de lucht komen vallen, blijkt uit eerdere rechtspraak. Zo oordeelde de Hoge Raad dat maaltijdbezorgers die voor Deliveroo werkten, moesten worden gezien als werknemers. Ondanks het feit dat er geen pensioenpremies waren afgedragen, ontstond daarmee wel een pensioenvraagstuk.
Dergelijke uitspraken maken duidelijk dat de juridische kwalificatie van arbeidsrelaties grote financiële gevolgen kan hebben, ook jaren later.
Wat betekent deze ontwikkeling voor zzp’ers?
Voor zelfstandigen onderstreept deze discussie het belang van helderheid over hun arbeidsrelatie én hun pensioenpositie. Wie als zzp’er werkt, doet er goed aan niet alleen te kijken naar het heden, maar ook naar inkomen voor later. Inzicht in de eigen pensioenopbouw helpt om beter voorbereid te zijn op veranderingen in wetgeving of beleid.
Tegelijk laat deze situatie zien dat het pensioenstelsel voor zelfstandigen nog volop in beweging is. De komende jaren zal duidelijk worden hoe beleidsmakers, pensioenfondsen en werkgevers omgaan met deze mogelijke claims en welke gevolgen dat heeft voor zzp’ers in de praktijk.
Vooruitkijken naar een werkbare oplossing
De discussie over pensioenclaims door schijnzelfstandigheid maakt duidelijk dat er behoefte is aan duidelijke regels en toekomstbestendige oplossingen. Alleen zo kan worden voorkomen dat financiële risico’s zich blijven opstapelen en onverwacht neerslaan bij pensioenfondsen, werkgevers en zelfstandigen.
Mijnzzp.nl