+ Inhoudsopgave (klik om te openen)
Waarom steeds minder Nederlanders een vast contract krijgen
Steeds minder werknemers krijgen volgens het CPB een vast contract. Momenteel heeft vier op de tien werknemers in Nederland een vaste arbeidsovereenkomst, terwijl dit tien jaar geleden nog zeven op de tien was. In het rapport van het CBP wordt gewaarschuwd dat deze ontwikkeling in de toekomst voor problemen kan zorgen.
Arbeidsmarkt wordt steeds flexibeler
Volgens het CPB is een van de belangrijkste oorzaken van deze flexibilisering de Nederlandse wet- en regelgeving. Het verschil in kosten en risico’s tussen werknemers in loondienst en zelfstandigen speelt daarbij een grote rol.
Meer flexwerkers en zzp’ers dan in andere Europese landen
Nederland kent verhoudingsgewijs veel flexwerkers en zzp’ers in vergelijking met andere Europese landen. Het verschil in belastingen en premies zorgt er volgens het CPB voor dat steeds meer mensen kiezen voor zelfstandig ondernemerschap.
Hierdoor wordt de verplichte solidariteit binnen het socialezekerheidsstelsel deels omzeild, wat op termijn gevolgen kan hebben voor de betaalbaarheid van sociale voorzieningen.
Flexwerk biedt kansen, maar ook onzekerheid
Een ander probleem is dat flexwerkers en zzp’ers soms een zwakke onderhandelingspositie hebben. Dit geldt vooral wanneer zij minder goed geschoold zijn of weinig alternatieven hebben op de arbeidsmarkt.
Groei van zelfstandigen komt deels door lagere scholing
Volgens het CPB bestaat een aanzienlijk deel van de groeiende groep zzp’ers uit lager opgeleide flexwerkers en zelfstandigen, die vaak minder toekomstperspectief hebben.
Aanbeveling: verschillen tussen vast en flex verkleinen
Het CPB adviseert daarom om de zekerheden van werknemers te verminderen, zodat het verschil tussen loondienst en zelfstandig werk kleiner wordt. Dit zou moeten voorkomen dat steeds meer mensen zonder perspectief terechtkomen in onzeker flexwerk.
Werkgevers kiezen vaker voor zzp’ers vanwege risico’s
Dat deze aanbeveling nu komt, is opvallend, omdat al langer bekend is dat vooral kleinere bedrijven en het mkb steeds vaker kiezen voor zzp’ers. Zij willen of kunnen het risico van personeel in vaste dienst niet dragen.
Vakbonden zoals FNV en CNV hebben aangegeven blij te zijn met de conclusie van het CPB, omdat zij vinden dat de flexibilisering in Nederland is doorgeschoten.
Jongeren willen steeds vaker flexibel werken
De belangrijkste vraag is of deze conclusie niet te laat komt. Uit eerdere onderzoeken blijkt dat steeds meer jonge werknemers niet meer in loondienst willen werken.
Flexibiliteit wordt belangrijker dan zekerheid
De jongere generatie geeft vaak aan dat flexibiliteit een grote rol speelt in hun werkkeuzes. Daardoor lijkt loondienst minder aantrekkelijk te worden.
De groei van zzp’ers en flexwerkers komt dus niet alleen doordat werkgevers hiervoor kiezen, maar ook doordat werknemers zelf steeds vaker de voordelen zien van flexwerken en zelfstandig ondernemen.
Problemen ontstaan vooral aan de onderkant van de arbeidsmarkt
Volgens het CPB, FNV en CNV ontstaan de grootste problemen aan de onderkant van de arbeidsmarkt. Daar kiezen flexwerkers en zzp’ers er vaak niet bewust voor om zelfstandig te werken.
Niet iedereen wordt zzp’er uit vrije keuze
Deze groep heeft vaak weinig alternatieven en komt in flexwerk terecht, omdat een vaste baan niet beschikbaar is. Hierdoor ontstaat een tweedeling op de arbeidsmarkt, die ook zichtbaar is binnen de zzp-sector.
Lang niet alle zelfstandigen kiezen bewust voor een bestaan als ondernemer. Voor deze groep kan het verkleinen van de verschillen tussen vast en flex mogelijk helpen om sneller aangenomen te worden.
Flexwerken blijft een onderwerp van discussie
Tot slot is het opvallend dat er momenteel zoveel weerstand bestaat tegen flexwerk, terwijl de overheid jarenlang zelfstandig ondernemerschap juist heeft gestimuleerd. De komende jaren zal het debat over vaste contracten, flexwerk en zzp-schap dan ook alleen maar belangrijker worden.
Mijnzzp.nl