+ Inhoudsopgave (klik om te openen)
Vrije vervanging in zzp-modelovereenkomsten stopt per 1 januari 2024
De Belastingdienst heeft aangekondigd dat modelovereenkomsten met vrije vervanging per 1 januari 2024 niet langer zijn toegestaan. Aanleiding hiervoor is het arrest van de Hoge Raad in de zaak rond Deliveroo. In dit arrest is vastgesteld dat vrije vervanging niet automatisch uitsluit dat sprake is van een dienstbetrekking. Opdrachtgevers en zzp’ers die gebruikmaken van deze constructie krijgen tot 1 januari 2024 de tijd om de arbeidsrelatie opnieuw vorm te geven.
Achtergrond van het besluit
In de Deliveroo-zaak oordeelde de Hoge Raad dat de bezorgers in de praktijk werkzaam waren op basis van een arbeidsovereenkomst. Volgens de Hoge Raad moeten bij de beoordeling van een arbeidsrelatie alle omstandigheden van het geval worden meegewogen.
De verplichting om arbeid persoonlijk te verrichten is daarbij een van de beoordelingscriteria, maar niet doorslaggevend. In modelovereenkomsten met vrije vervanging staat dat de opdrachtnemer zich mag laten vervangen, wat vaak werd gebruikt als argument om te stellen dat geen sprake is van loondienst. De Hoge Raad heeft echter geoordeeld dat zelfs bij vrije vervanging alsnog sprake kan zijn van een dienstbetrekking.
Gevolgen voor bestaande modelovereenkomsten
De Belastingdienst trekt daarom de goedkeuring voor modelovereenkomsten met vrije vervanging in per 1 januari 2024. Dit heeft gevolgen voor opdrachtgevers en zzp’ers die nu op deze basis samenwerken. Zij moeten de arbeidsrelatie opnieuw beoordelen en vaststellen of deze nog voldoet aan de voorwaarden voor zelfstandig ondernemerschap.
Arbeidsrelatie opnieuw beoordelen
Om te bepalen of sprake is van ondernemerschap of loondienst, kan gebruik worden gemaakt van hulpmiddelen. Zo heeft de Kamer van Koophandel een webmodule om de arbeidsrelatie te beoordelen. Deze tool geeft een indicatie van de aard van de arbeidsrelatie, maar hieraan kunnen geen rechten worden ontleend.
Het opnieuw vaststellen van de arbeidsrelatie is vooral belangrijk om risico’s op verkeerde kwalificatie te beperken, zeker met het oog op toekomstige handhaving.
Toezicht en controle door de Belastingdienst
De Belastingdienst voert controles uit via bedrijfsbezoeken en boekonderzoeken. Daarbij wordt gekeken naar de aanwezigheid van drie kernaspecten: gezag, loon en arbeid. Op basis van deze elementen wordt beoordeeld of sprake is van een dienstbetrekking.
Wanneer de Belastingdienst vaststelt dat een arbeidsrelatie als loondienst moet worden aangemerkt, ontvangt het bedrijf aanwijzingen om de situatie aan te passen. In beginsel volgt geen naheffingsaanslag, tenzij sprake is van opzet of bewust onjuist handelen.
Mijnzzp.nl