+ Inhoudsopgave (klik om te openen)
Mkb groeit snel in aantal, maar doorgroeien blijft een uitdaging
Het Midden- en Kleinbedrijf (MKB) laat een opvallend dubbel beeld zien. Het totale aantal bedrijven is de afgelopen tien jaar sterk toegenomen, maar veel ondernemingen blijven hangen in een kleinere omvang en groeien nauwelijks door naar een volgende klasse. Dat blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Het CBS onderscheidt vijf grootteklassen binnen het mkb: zzp’ers, microbedrijven (2-10 werknemers), kleinbedrijven (10-50 werknemers), middenbedrijven (50-250 werknemers) en grootbedrijven (250+ werknemers).
Ontwikkeling van mkb-bedrijven in tien jaar
Uit de cijfers blijkt dat bij ondernemingen die in 2014 tot de micro-, klein- of middenklasse behoorden, het aandeel dat krimpt groter is dan het aandeel dat doorgroeit. Zo was van de circa 39.539 kleinbedrijven in 2014 na tien jaar 16% gekrompen, terwijl slechts ruim 7% wist te groeien. Bij zzp’ers was de uitstroom groot: van de zelfstandigen uit 2014 bestond in 2024 ongeveer 49% niet meer, bijvoorbeeld door stoppen of overname. Voor zzp’ers, micro- en kleinbedrijven is de balans tussen groei en krimp daardoor weinig positief.
Waarom groeien bedrijven vaak niet door?
Dat micro- en kleinbedrijven beperkt doorgroeien naar de middenklasse heeft meestal meerdere oorzaken. Ondernemers lopen in de praktijk tegen verschillende drempels aan:
- Regelgeving en risico’s: veel ondernemers ervaren het aannemen van vast personeel als een grote administratieve last en een financieel risico, mede door ingewikkelde regels rond ziekte en ontslag.
- Krapte op de arbeidsmarkt: het vinden van gekwalificeerd personeel blijft een structureel probleem, wat opschalen lastig maakt.
- Bewuste keuze voor klein ondernemerschap: een groeiende groep zzp’ers en micro-ondernemers kiest bewust voor een beperkte schaal die past bij flexibiliteit en een gewenste werk-privébalans.
Daling in verversingsgraad van bedrijven
In 2024 werden minder bedrijven opgericht en juist meer ondernemingen opgeheven dan in 2023. Hierdoor daalde de zogenoemde “verversingsgraad” naar 17,2%, terwijl het gemiddelde sinds 2007 rond de 19,7% ligt. Begin 2025 telde Nederland ruim 1,6 miljoen mkb-bedrijven in de business economy. Deze groei komt vooral doordat het aantal zzp’ers sterk toenam, terwijl de andere bedrijfsklassen veel minder snel groeiden.
Explosieve stijging: ruim 1,6 miljoen mkb-bedrijven in 2025
Begin 2025 waren er in totaal ruim 1,6 miljoen mkb-bedrijven, bijna 75% meer dan in 2014. Deze sterke stijging is grotendeels toe te schrijven aan de forse toename van zelfstandigen zonder personeel.
- Groei in sectoren: vooral verhuur en zakelijke dienstverlening, vervoer en opslag en de horeca zagen een grote stijging van zzp’ers.
- Verschuiving binnen het mkb: het aandeel zzp’ers binnen het mkb steeg van 70% in 2014 naar bijna 81% in 2025.
- Andere mkb-klassen: hoewel het mkb exclusief zzp’ers ook groeide met bijna 13%, is de dominante rol van de zelfstandige ondernemer duidelijk zichtbaar. Hierdoor daalde het relatieve aandeel microbedrijven in de totale mkb-populatie.
Conclusie
Het mkb is de afgelopen tien jaar sterk gegroeid in aantal, vooral dankzij de snelle toename van zzp’ers. Tegelijkertijd blijft de doorgroei naar grotere bedrijfsklassen beperkt. Dat kan wijzen op minder economische mobiliteit, maar ook op een bewuste keuze van ondernemers om kleinschalig te blijven. Wie wél wil doorgroeien, kan inspiratie halen uit groeien als zzp’er: van overleven naar ondernemen met visie.
Mijnzzp.nl