+ Inhoudsopgave (klik om te openen)
Zzp-modelovereenkomst: wanneer heb je die nodig als zelfstandige?
Een modelovereenkomst is de opvolger van de oude VAR-verklaring, die veel zzp’ers nog wel kennen. In tegenstelling tot wat sommige freelancers denken, is een modelovereenkomst niet verplicht. Toch kan het in bepaalde situaties verstandig zijn om er een te gebruiken, vooral wanneer er twijfel kan ontstaan over de arbeidsrelatie tussen opdrachtgever en opdrachtnemer.
Een modelovereenkomst geeft beide partijen duidelijkheid over de samenwerking en helpt om problemen te voorkomen. Zo kan worden voorkomen dat een opdrachtgever loonheffingen moet betalen, omdat een zzp’er achteraf als werknemer wordt gezien.
Door het gebruik van een modelovereenkomst is voor alle partijen, inclusief de Belastingdienst, helder hoe de arbeidsverhouding precies ligt. De belangrijkste vraag blijft daarom: heb je als zzp’er of freelancer echt een modelovereenkomst nodig?
Wanneer heb je een modelovereenkomst nodig?
Onzekerheid over de arbeidsrelatie
Een modelovereenkomst is vooral bedoeld voor situaties waarin onduidelijkheid kan ontstaan over de arbeidsrelatie. De regeling is ingevoerd om schijnzelfstandigheid tegen te gaan.
In veel gevallen is een modelovereenkomst niet nodig, zeker wanneer je aantoonbaar zelfstandig werkt. Denk bijvoorbeeld aan een timmerman of schilder die steeds wisselende particuliere opdrachtgevers heeft.
Werk je echter langdurig voor één opdrachtgever, bijvoorbeeld een aannemersbedrijf, dan kan het gebruik van een modelovereenkomst wél verstandig zijn.
Bescherming tegen verkapte loondienst
Door een modelovereenkomst te gebruiken, worden kenmerken van een echt dienstverband uitgesloten. De Belastingdienst handhaaft streng op situaties waarin sprake is van verkapte loondienst.
Bij twijfel is het daarom raadzaam om een modelovereenkomst te gebruiken. Wanneer er sprake is van schijnzelfstandigheid, kan de Belastingdienst naheffingen opleggen aan zowel de opdrachtgever als de opdrachtnemer.
Kenmerken van een dienstverband
De Belastingdienst kijkt bij de beoordeling van een samenwerking vooral naar kenmerken die passen bij loondienst. Denk hierbij aan:
- De werkgever betaalt loon
- De werknemer mag alleen voor één opdrachtgever werken
- Er is sprake van een gezagsverhouding tussen werkgever en werknemer
Herken je jezelf in deze kenmerken? Dan kan er feitelijk sprake zijn van schijnzelfstandigheid en kunnen er problemen ontstaan.
Een modelovereenkomst helpt om deze risico’s te beperken. De overeenkomst beschrijft duidelijk de arbeidsrelatie en wie verantwoordelijk is voor loonheffingen. Belastingen zoals inkomstenbelasting en btw staan los van de modelovereenkomst.
Waar vind je een juiste modelovereenkomst?
Modelovereenkomsten via de Belastingdienst
De Belastingdienst heeft verschillende modelovereenkomsten beschikbaar, afhankelijk van branche en beroep. Deze overeenkomsten zijn voorzien van een echtheidskenmerk en datum.
Gebruik je een andere overeenkomst, dan is het verstandig om deze te laten toetsen door de Belastingdienst. Goedgekeurde modelovereenkomsten mogen namelijk niet zomaar worden aangepast, omdat ze dan ongeldig kunnen worden verklaard.
Waar let de Belastingdienst op?
Bij een modelovereenkomst kijkt de Belastingdienst vooral naar signalen van een fictieve dienstbetrekking. Daarbij wordt beoordeeld of er mogelijk sprake is van schijnzelfstandigheid.
De Belastingdienst heeft hiervoor een speciale website opgesteld: de Handreiking DBA, waarin de aandachtspunten uitgebreid worden toegelicht.
Veelgestelde vragen over schijnzelfstandigheid en modelovereenkomsten
Wanneer is sprake van schijnzelfstandigheid?
Er is sprake van schijnzelfstandigheid wanneer een zzp’er officieel als ondernemer werkt, maar in de praktijk eigenlijk functioneert als werknemer. Dit gebeurt bijvoorbeeld als je langdurig voor één opdrachtgever werkt, dezelfde taken uitvoert als personeel en weinig vrijheid hebt in de uitvoering van het werk.
Hoe weet de Belastingdienst of ik echt zelfstandig ben?
De Belastingdienst kijkt vooral naar kenmerken van loondienst, zoals een gezagsverhouding, verplichte werktijden en het ontbreken van meerdere opdrachtgevers. Ook wordt gekeken of je ondernemersrisico loopt en zelfstandig opdrachten werft.
Is een modelovereenkomst verplicht voor zzp’ers?
Nee, een modelovereenkomst is niet verplicht. Wel kan het verstandig zijn om er een te gebruiken wanneer er twijfel kan ontstaan over de arbeidsrelatie met een opdrachtgever.
Wat gebeurt er als ik geen modelovereenkomst gebruik?
In veel situaties is dat geen probleem. Maar als achteraf blijkt dat er sprake was van verkapte loondienst, kan de Belastingdienst naheffingen opleggen voor loonheffingen en premies. Dit kan gevolgen hebben voor zowel de opdrachtgever als de opdrachtnemer.
Wanneer is een modelovereenkomst vooral aan te raden?
Een modelovereenkomst is vooral nuttig wanneer je langere tijd voor één opdrachtgever werkt, of wanneer de samenwerking lijkt op een dienstverband. Het document helpt om afspraken vast te leggen en duidelijkheid te geven over verantwoordelijkheden.
Waar kan ik een goedgekeurde modelovereenkomst vinden?
De Belastingdienst biedt verschillende modelovereenkomsten aan, afgestemd op branche en type werkzaamheden. Het is verstandig om alleen overeenkomsten te gebruiken die officieel zijn goedgekeurd, zodat je niet voor verrassingen komt te staan.
Mijnzzp.nl