+ Inhoudsopgave (klik om te openen)
Vertrouwen stijgt naar hoogste niveau sinds 2022
Het ondernemersvertrouwen is begin 2026 licht gestegen. In het eerste kwartaal komt de indicator uit op -1,8, tegenover -4,0 in oktober 2025. Daarmee bereikt het vertrouwen het hoogste niveau sinds begin 2022. Dat blijkt uit de Conjunctuurenquête Nederland van het CBS, KVK, het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB), MKB-Nederland en VNO-NCW. Ondanks de verbetering is het sentiment onder ondernemers per saldo nog altijd licht negatief.
De stijging komt vooral doordat ondernemers minder somber zijn over het economisch klimaat. Zowel de beoordeling van de huidige situatie als de verwachtingen voor de komende maanden zijn positiever dan in eerdere metingen.
Autohandel en ICT trekken het gemiddelde omhoog
De verbetering is niet in alle sectoren even sterk zichtbaar. In negen bedrijfstakken nam het vertrouwen toe, terwijl het in drie sectoren daalde. De grootste omslag vond plaats in de autohandel en -reparatie. Daar draaide het sentiment van negatief naar positief, met een score van 5,8 in januari 2026.
Ook de detailhandel en de bouwnijverheid noteren weer een positief cijfer. De sector informatie en communicatie is met 9,2 het meest optimistisch. Daarmee bevestigt deze branche haar sterke positie binnen de economie.
Aan de andere kant van het spectrum bevinden zich de landbouw, bosbouw en visserij, de horeca en vervoer en opslag. In deze sectoren is het vertrouwen juist afgenomen. Vooral agrarische ondernemers zijn aanzienlijk negatiever dan enkele maanden geleden.
Kostenstijgingen blijven knellen
Tegelijkertijd kampen vrijwel alle bedrijven met hogere kosten. Maar liefst 94 procent van de ondernemers geeft aan hiermee te maken te hebben. Voor 82 procent zijn personeelskosten een van de belangrijkste oorzaken. Daarnaast spelen hogere prijzen voor grondstoffen en materialen een rol.
Opvallend is dat de helft van de bedrijven aangeeft deze kosten niet of nauwelijks te kunnen doorberekenen aan klanten. Vooral in de verhuur en handel van onroerend goed en in de landbouwsector is dat lastig. In de bouwnijverheid lukt het ondernemers juist vaker om prijsstijgingen door te voeren. Ook in de autohandel en de zakelijke dienstverlening kan meer dan de helft van de bedrijven hogere kosten grotendeels compenseren via hun tarieven.
Het onvermogen om kosten volledig door te berekenen zet marges onder druk. Dat kan op termijn invloed hebben op investeringsbeslissingen en werkgelegenheid.
Meeste bedrijven waren winstgevend
Ondanks de uitdagingen sluit een meerderheid van de ondernemers het jaar 2025 positief af. Ruim twee derde van de bedrijven (67,5 procent) geeft aan winst te hebben gemaakt. Ongeveer 12 procent rapporteert verlies.
De groothandel en handelsbemiddeling kent met 77 procent het hoogste aandeel winstgevende bedrijven. Ook de autohandel en verhuur en handel van onroerend goed scoren hoog. In cultuur, sport en recreatie is het aandeel winstgevende bedrijven met 49,7 procent het laagst. In vervoer en opslag ligt het percentage verlieslatende bedrijven met 23,8 procent het hoogst.
Voorzichtig herstel
Het beeld dat uit de cijfers naar voren komt, is er een van voorzichtig herstel. Het ondernemersvertrouwen klimt uit het dal, maar structurele zorgen over kosten en marges blijven bestaan. De komende kwartalen zullen moeten uitwijzen of het vertrouwen verder aantrekt of opnieuw onder druk komt te staan door economische tegenwind.
Voorlopig lijkt het Nederlandse bedrijfsleven zich langzaam te herstellen, met duidelijke verschillen tussen sectoren. Optimisme is teruggekeerd, maar behoedzaamheid blijft de boventoon voeren.
Mijnzzp.nl