+ Inhoudsopgave (klik om te openen)
Aantal zelfstandige docenten groeit
Het aantal zelfstandige docenten dat in het onderwijs werkt als zzp’er neemt duidelijk toe. Waar het onderwijs traditioneel grotendeels draait om vaste banen, zien we de laatste jaren een groeiende groep leerkrachten die ervoor kiest om als zelfstandige verder te gaan. Dit blijkt uit een nieuwsbericht van de Kamer van Koophandel.
Steeds meer zelfstandigen voor de klas
Volgens de meest recente gegevens stonden op 1 januari 2025 ruim 3.500 docenten ingeschreven bij de KVK als zelfstandige onderwijsprofessionals. Dit betekent dat deze groep actief is als zelfstandige ondernemer, zonder loondienstverband bij één werkgever.
Hoewel dit aantal in verhouding tot het totaal aantal docenten relatief klein blijft en de meeste leraren nog steeds in vaste dienst werken, is de trend duidelijk: steeds vaker schakelen scholen zzp-docenten in om vacatures op te vullen of tijdelijk personeelstekort op te vangen.
Waarom kiezen docenten voor het zzp-schap?
De keuze om zelfstandig docent te worden is voor veel onderwijsprofessionals een bewuste stap. De belangrijkste redenen:
1. Meer flexibiliteit
Als zzp-docent bepaal je zelf wanneer en waar je werkt. Je kunt opdrachten aannemen bij verschillende scholen of onderwijsinstellingen en je agenda zelf indelen. Dit biedt meer balans tussen werk en privé.
2. Meer autonomie
Zelfstandige docenten hebben meer vrijheid in hoe zij hun lessen vormgeven. Daarnaast kiezen ze vaak bewust voor tijdelijke opdrachten, projecten of specialistische rollen.
3. Inspelen op personeelstekorten
Door het aanhoudende lerarentekort is er veel vraag naar bevoegde docenten. Scholen schakelen steeds vaker zzp’ers in om openstaande vacatures tijdelijk op te vullen.
4. Ondernemerschap en hogere tarieven
Hoewel zzp’ers zelf verantwoordelijk zijn voor hun administratie, verzekeringen en pensioenopbouw, kunnen zij doorgaans een hoger uurtarief rekenen dan docenten in loondienst.
Hoe start je als zzp’er in het onderwijs?
Wie zelfstandig docent wil worden, moet een aantal stappen doorlopen.
Inschrijving bij de KVK
De eerste stap is het inschrijven van je onderneming bij de Kamer van Koophandel. Je kiest een rechtsvorm (meestal een eenmanszaak) en ontvangt een btw-nummer van de Belastingdienst.
Btw in het onderwijs
Veel onderwijsactiviteiten zijn vrijgesteld van btw. Dat geldt bijvoorbeeld voor regulier onderwijs dat onder de Wet op het primair onderwijs of voortgezet onderwijs valt. Toch zijn er uitzonderingen, bijvoorbeeld bij trainingen of cursussen buiten het reguliere onderwijs. In sommige gevallen is registratie bij het CRKBO (Centraal Register Kort Beroepsonderwijs) nodig om gebruik te maken van btw-vrijstelling.
Wet DBA en schijnzelfstandigheid
Een belangrijk aandachtspunt voor zzp-docenten is de Wet DBA. Werk je langdurig voor één opdrachtgever onder vergelijkbare voorwaarden als een werknemer? Dan kan er sprake zijn van schijnzelfstandigheid. Het is belangrijk om duidelijke afspraken te maken en te zorgen dat je daadwerkelijk als ondernemer werkt.
CRKBO-registratie
Geef je les binnen het kort beroepsonderwijs? Dan moet je je inschrijven bij het Centraal Register Kort Beroepsonderwijs (CRKBO). In dit register staan zelfstandige docenten die voldoen aan vastgestelde kwaliteitseisen.
Wil je gebruikmaken van de btw-vrijstelling voor onderwijs? Dan eist de Belastingdienst dat je bent opgenomen in het juiste CRKBO-register. Om toegelaten te worden, moet je kunnen aantonen dat je beschikt over de benodigde diploma’s of certificeringen.
Samenvatting: groei van zelfstandige docenten
De stijging van het aantal zelfstandige docenten laat zien dat het onderwijs verandert. Flexibele inzet van professionals wordt steeds normaler, mede door personeelstekorten en veranderende arbeidswensen.
Toch blijft het grootste deel van de docenten werkzaam in loondienst. De verwachting is dat zelfstandigheid vooral aantrekkelijk blijft voor gespecialiseerde docenten, interim-leerkrachten en onderwijsadviseurs.
Mijnzzp.nl